، آقای لطیف پدارم- عضو پارلمان افغانستان و رئیس حزب کنگره ملی . در سخنرانی خود زیر نام «رویکرد به فدرالیسم- یگانه راه برونرفت از بحران در افغانستان» گفت:
- حزب ما و شخص من پیوسته به عنوان نظریه پرداز اصلی نظام فدرالی در کشور تبارز نموده و پیوسته بر مواضع اصولی خود پا فشرده ایم.
- ما طرح مشخصی برای کشور داریم.
- ما از آینده نگران هستیم.
- ما باید به پرسش های بنیادی و اساسی پاسخ بدهیم.
- باید به مسایل جدیتر نه صرفاً سیاسی پرداخته شود.
- سیاست عرصه اقناع است. باید کاری کرد که همه نیروهای سیاسی اقناع شوند.
- ما نمیتوانیم طالبان را انکار کنیم. آنها نیروی واقعی هستند. هر چند هم ابزاری. کسی را نباید نفی کرد. با توصیههای اخلاقی نمیتوان صلح را آورد.
- راستش این که در افغانستان کشورهای بزرگ میتوانند هر سازمانی را که خواسته باشند، مورد استفاده ابزاری قرار بدهند.
- به هر رو، طالبان یک جنبش اسلامی هستند با قراءت خشن خود شان از اسلام.
- طالبان از دیدگاه خاستگاه اجتماعی از لایههای نادار قبایل پشتون هستند. آنها ساختارهای سنتی را برهم زدند. در گذشته، ریش سپیدان تصمیم گیرنده همه مسایل بودند. کنون طالبان جوان همه کاره هستند. این یک پدیده نودر قبایل پشتون است که همه سنتها را به هم ریخته است.
- افغانستان کشوری است با رنگین کمانی از سنتها و تفاوتهای بی شمار و هویتهای چندگانه. چنین کشوری را نمیتوان زیر چتر یک حکومت مرکزی در آورد. ما به یک نظام فدرال یا دست کم یک نظام غیر متمرکز نیاز داریم. مهمترین چیز برای ما دمکراتیزه شدن حیات سیاسی و تأمین عدالت است.
- ما این جیوپولیتیک را نمیتوانیم تغییر بدهیم. همچنین نمیتوانیم بنا به دلایل جیوپولیتیکی سر پاهای خود بیستیم.
- هرگاه بتوانیم مکانیسم هایی به میان بیاوریم که توسعه سیاسی را و سپس توسعه اقتصادی را بتوانند عملی نمایند، موفق خواهیم شد. بدون توسعه سیاسی نه توسعه اقتصادی ممکن است و نه کدام توسعه دیگر.
- از دید ما اگر نظام فدرال بیاید، از تجزیه نجات خواهیم یافت. در این نظام جایگاه شایسته یی هم برای طالبان در نظر گرفته شده است. آنها حق دارند با ارزشهای خود شان در مناطق خود شان با نظامی که دوست دارند، زندگی کنند و در حیات سیاسی مشارکت داشته باشند. در غیر آن، خطر چیره شدن طالبان در سرتاسر کشور می رود.
- امریکایی ها در افغاستان شکستخورده اند. این به معنای شکست سیاستهای نئولیبرالیستی در سرتا سر جهان است.
- برای ما نظام لگام گسیخته لیبرالی سرمایه داری غرب پذیرا نیست. بازار آزاد برای ما سودمند نیست. فساد مالی لگام گسیخته کنونی برخاسته از نظام بازار آزاد است. مشکل، مشکل ساختاری است. تیوری های نئولیبرال دیگر پاسخگو نیستند. بحران نظام سرمایه داری جهانی است. جهان سرمایه سالاری به لحاظ اخلاقی و ارزشی هم در تراز جهانر شکستخورده است.
- ما باید به رفتارهای بومی خود مان رو بیاوریم. در یک سخن فدرالیسم خوهان دادن حق شهروندی به مردم میباشد و ما دقیقاً خواهان همین چیز هستیم.
- افغانستان یک کشور اشغال شده است. روشهای امریکایی ها آشکارا اشغالگرانه است.
ما سه نوع نظام را در نظر می گیریم:
1- فدرالیسم که بر آن تأکید داریم
2- منطقه گرایی
3- دی سنترالیسم
حال هر کدام را که بپذیرند، آماده هستیم. مگر یک چیز روشن است- رژیم متمرکز و قدرت یکدست ناکامی خود را ثابت ساخته است و از سوی ما پذیرا نیست.
- ما فدرالیسم قومی و تباری نمی خواهیم. در هند فدرالیسم بر شالوده فرهنگی استوار است. ما مبانی جغرافیایی- اقتصادی را در نظر نداریم. تنها مناطقی هستند که استثناء هستند.
- بحران وضعیتی است که در آن صلح بر پایه دروغ و بیعدالتی استوار باشد، آتش بس است نه صلح.
- ساختار نظام باید تغییر بخورد. چون بسیار متمرکز گردیده است.
یادداشت:
- آقای پدرام سخنان شان را با پیوسته با آوردن مصداقها و اقوالی از اندیشمندان بزرگ در تراز جهانی مانند مونتسکیو، مارکس، هایدیگر، روسو، هانتیگتن، فوکویاما، شریعتی و سروش می آراستند و رنگ میدادند که با استقبال حضار رو به رو گردید. با این هم، پروفیسور ستار زاده تذکر دادند که با آن که جنبههای تئوریک مساله از اهمیت فراوان برخوردار است، و نمیتوان بدون آن راه به دهی برد، حضار بیشتر منتظر شنیدن طرح های عملی ایشان هستند. این بود که آقای پدارم به تشریح دیدگاههای شان در باره چگونگی پیاده ساختن نظام فدرال در افغانستان پرداختند.
- شماری از حضار هم بر آن بودند که نظام فدرال یکی از بهترین نظام ها در جهان است، با این هم در سودمندی و عملی شدن آن در اوضاع و احوال کنونی افغانستان ابراز تردید کردند.
- با توجه به این که بسیاری از حضار بر ناکارآمدی و درماندگی ساختار کنونی و نیاز به آوردن اصلاحات در این ساختار و چگونگی ساختار نظام در کشور سخن گفتند و جر و بحثهایی بسیاری به راه افتاد، من پیشنهاد کردم بهتر خواهد بود تا همایش جداگانه یی برای بررسی ساختار نظام در افغانستان به راه انداخته شود. آقای داکتر بهرام امیر احمدیان- استاد دانشگاه تهران هم قول دادند، به محض بازگشت به تهران موضوع را با دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت خارجه مطرح نمایند تا در صورت امکان چنین کنفرانسی به راه انداخته شود.
فرشتنده : قیمت شاه