چندی قبل مطلبی را در مورد نا رسایی ها و ضعف های بی درمان ریاست اطلاعات وفرهنگ بدخشان به قلم آقای الهام اریانژاد که از کابل فرستاده بودند، در سایت وزین خاوران خوانده بودم، واقعا نوشته جالب مستند و خواندنی بود، اما من با توجه به آن چه در ذهنم داشتم باور نکردم که ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان، ولایتی که پیشه تاریخی دارد و هزاران شاعر و سخنور و ادیب و پژوهشگر را چه در گذشته و چه در حال درسینه خود پروریده است،

تا این حد ناتوان باشد. ولایتی که در حال حاضر پرتونادری، لطیف پدرام، نظیف الله شهرانی، شجاع خراسانی، سیداکرام الدین حصاریان، عبدالعلی کوهی و هزاران تن دیگر که حالا من توان گرفتن نام همه شان را ندارم، در خود پرورده است، به این پیمانه ناکارا، ضعیف و بی سواد باشند؛ اما من ذهناً به دنبال یافتن پاسخ قانع کننده می گشتم که ناگهان یک روز نشریه بدخشان که ارگان نشراتی ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان است، بدستم رسید. در آن لحظه فرصتی زیاد برای مطالعه نداشتم با خوشحالی گرفتم ودر میان دوسیه ام گذاشتم، شب زمانی که این نشریه را باز کردم و خواندم، واقعا برایم چنان رنج آور بودکه گفتم زبان وادبیات فارسی با توجه همچو فرهنگی ها در خطر است.

در گذشته زمانی که من مقاله آقای الهام را خواندم، فکر می کردم که شاید این کار عقده مندانه صورت گرفته باشد، اما وقتی خودم خواندم به گفته آقای الهام آریانژاد متفق الرای شدم که گفته بود، بعد از خواندن نشریه بدخشان ا از شرم آب شدم.

جای تعجب برای من این بودکه چرا وزیر دانشمند و ادیب و فرهنگی و.... آقای رهین به کاستی های فاحش توجه نمی کنند در حالی که بارها در رسانه ها مطرح شده است.

من از این آدرس به وزیر فرهنگی! ادیب! و....! فرهنگ افغانستان پیشنهاد می کنم که اگر زحمت نمی شود شماره پنجم تاریخ سوم جوزا نشریه بدخشان را اگر در اختیار دارید یک بار مطالعه کنید، اما فکرمی کنم که شاید در اختیار ندارید و به خود هم زحمت نمی دهند که چنین کنید. زیرا به گفته شاعر:

عاقبت گرگ زاده گرگ شود

گرچه با آدمی بزرگ شود

حالا آقای رهین هم که این دو دوره را در نظام نا مشروع و مفسد کرزی وزارت می کند با ادبیات عدالت، شایسته سالاری، سپردن کار به اهل کار توجه به گفته های رسانه ها و.. بیگانه شده است.

و همان شعر استاد پرتو نادری که

من از سایه خود می ترسم

و به هیچ تنظیم جهادی نمی گویم جنگ سالار

آقای رهین هم حالا چنین کرده اند و به هیچ رئیس نا توان نمی گوید ناکاره. اما آقای رهین شما می دانید که امروز اگر کسی از شما نمی پرسد، در آینده تاریخ درمورد شما قضاوت می کند، آنگونه که در باره ظاهرشاه و نادرشاه و.... قضاوت کرده است.

شما می دانید که پایه اساسی فرهنگ و تمدن یک ملت زبان آن ملت است، چنانکه کریم خرم وزیر پیشین فرهنگ افغانستان که با میزان بلند حس قومگرایانه وزارت می کرد، این سیاست را خوب می دانست و بهتر از شما می فهمید که باید زبان فارسی تضعیف شود تا زبان پشتو به جایگاه بالاتر از آن تکیه کند. زیرا می فهمید که وقتی زبان ضعیف شد دیگر چیزی در سنگر مقابله باقی نمی ماند. اما من از شما توقع ندارم که قومگرایی کنید ولی باید برای رشد متوازن زبان ها و ارزش ها وداشته های فرهنگی و تاریخی این وطن کار کنید.

آقای رهین! آیا شما می دانید که در ریاست اطلاعات و فرهنگی شما دربدخشان فرهنگی، کسی سواد ندارد؟

نشریه از آدرس اطلاعات و فرهنگ شما نشر می شود، کلمات بسیار عادی زبان و واژه های فعال زبان این گونه نوشته می شود. سوء تعذیه را این گونه می نویسند: "سوتغضیه" یا ثبات را "سبات"، صفحه "صفه" اصطلاح را "اصتلاح" گذاشتن را گزاشتن، پذیرفتن را پزیرفتن مهم را مهیم، قرائت را قرات، مستقل را مستقیل می نویسند.

التبه من این جا مشت نمونه خروار آوردم، می دانی که در یک شماره ارگان نشراتی ریاست فرهنگ تو در بدخشان نزدیک به هفتاد غلطی املایی وجود دارد. از جدا نویسی، مبتدا و خبر، وصل وفصل، علامه گذاری، جمع ومفرد، تیتر و عنوان، آرایش وصفحه بندی و غیره در آن خبری نیست و اگر من به همه آن می پرداختم شاید تعداد مشکلات آن به چند صد مورد می رسید که بسیار رسوایی آور بود.

من پیشنهاد می کنم که شما به حیث وزیر فرهنگ، فرمان صادر کن و به ریاست اطلاعات وفرهنگ ات در بدخشان دستور بده که چاپ این نشریه و یا شرمنامه را توقف بدهند و زیاد از این به آبروی فرهنگ بدخشان لطمه وارد نکنند. زیرا دانش آموزان معارف، مردم عامه از صورت نوشتاری آن کلمات دشوار تر مانند اصطلاح و تغذیه صفحه و گزاراش و گذاشتن را تقلید می کنند و این موضوع سواد همگانی را با چالش مواجه می سازد.

از سوی دیگر ترکیب های بسیار نا آشنا دراین نشریه به کار رفته است که نمی دانم من سواد ندارم یا نویسنده نشریه بدخشان. توجه کنید: "قسمی که از خلال گفتار لابلای گفتارحسرت بر می آید" یعنی چه؟ جملات بسیار دراز که فکر می کنی سبک قرن بوغ باشد تمام سرمقاله دو پاراگراف است که این موضوع خلاف اصول درست نویسی است. زیرا جمله باید کوتاه، عام فهم باشد و هرکس که می خواند بعد از خواندن مبتدا خبر را در یافت کند نه یک صفحه را تا آخر بخواند تا خبر را دریابد.

وقتی از توان شان نیست و نیروی کاری انسانی در اختیار ندارند چه ضرورت است که این گونه چرند نویسی صورت بگیرد.

از سوی دیگر به محتوا و درونمایه این نشریه که نگاه می کنی اصلا پیام در آن وجود ندارد، یعنی هنوز بدخشان نشریه یی است برای تمرین کودکان نه نشریه که عامل پیام باشد برای مردم بدخشان.

به همین کوتاه اکتفا می کنم امیدوارم وزیر فرهنگ بخواند که خوشبختانه نمی خواند و این مافیای فرهنگ ادامه دارد.

در آخر به قول همان آواز خوان که می خواند:

از دنیای غم گفتم نشنید نشنید

با لفظ قلم گفتم نشنید نشنید

                                                                                 خاوران