سلیمان لایق: روسها را دوست دارم ولی برای امریکاییها کار میکنم

اخیراً سلیمان لایق در جمعی یک تعداد نخبگان سیاسی افغانستان در کنفرانسی تحت عنوان:" بحران افغانستان : سناریوهای ممکن انکشاف " به دعوت مرکز مطالعات افغانستان معاصر و یا دولت روسیه به شهر مسکو سفری داشت.

با آنکه ترکیب هیئت افغانستانی از لحاظ گرایشات سیاسی، سازمانی،  فکری و قومی  متنوع بود، ولی حضور سلیمان لایق که از هیچ نقطه نظر با ترکیب هیئت مناسب نبود، پرسش های را بر انگیخته است. یک تعداد اعضای هیئت افغانستان از حضور وی در ترکیب شان خیلی ناراحت بودند. افزون بر آن سخنان احساساتی، متضاد و ملال آورسلیمان لایق ضربت  بخصوص به اعتبار هیئت افغانستان وارد نمود. تاثیر منفی سلیمان لایق نه تنها محدود به کنفرانس باقی نماند، بلکه باعث تنش و اختلافات میان گروه های مهاجر افغانستان مقیم مسکو که تعداد قابل ملاحظۀ آنها بازماندگان حزب دموکراتیک خلق افغانستان هستند نیز گردید.
پرسش اساسی اینست که چرا سلیمان لایق 77 یا 78 ساله به هر جا که می رود با خود  نفاق و بحران را  می برد؟
در مورد اینکه سلیمان لایق چه کارنامه سیاسی داشته است  درین بحث مختصر نمی گنجد. هم چنان در مورد اینکه وی با کدام انگیزه کتابی به اسم مستعار سمسور افغان تحت عنوانی" دویمه سقاوی" در شهر آلمان بحیث مانفیست فاشیستی نوشت و در مطبعه افغان ملت در شهر کلن چاپ نموده در اختیار طالبان و دست پرورده خویش اسمعیل یون قرار داد نیز درین بحث نمی گنجد. به همین گونه در مورد  فرکسیون بازی و دسیسه سازی و خیانت به حزب پرچم و رهبری آن و هم چنان به داکتر نجیب الله داستان های طولانیست که باید در آینده به آن پرداخت. در همین سلسله در مورد اینکه وی با استفاده از کارت قبایل دوطرف سرحد و روابط با ولی خان و سازمان آی اس آی و دیگر خانهای دوسره میلون ها دالر دولت افغانستان و پول های شوروی سابق را صرف پروژه های ترایبالیسم نمود، نیز در بحث کنونی نمی گنجد. 
باید گفت سلیمان لایق در آغاز حکومت داکتر نجب الله با نشر یک مقاله نفاق افگنانه  در روزنامه حقیقت انقلاب ثور باعث تنش شدید میان گروه های قومی درمیان حزب دموکراتیک خلق افغانستان شد. چنانچه لایق یکی از افرادی است که با سیاست قومی سازی ، حکومت نجیب الله را در سراشیب تعصب و تبعیض فروبرده سر انجام در خط قومی سقوط داد.

سلیمان لایق بعد از سقوط  حکومت داکتر نجیب الله ظاهراً دست از مبارزه کشیده و مثل بسیاری اعضا و رهبران حزب وطن به غرب پناهنده شد. در سالهای اخیر وی بار ها اعتراف به اشتباهات حزب دموکراتیک خلق افغانستان و رهبران  آن می نمود و هم چنان در گفتگو با بی بی سی با صراحت گفت که میدان سیاست را به جوانان رها کرده وی بالای جمع آوری لندی های زبان پشتو کار می کند. به نظر وی زبان پشتو از لحاط فرهنگی فقیر است اما در زمینه لندی بسیار غنی است و متباقی عمرش را صرف تکمیل کتاب لندی های پشتو خواهد نمود.
اما وی بر خلاف ادعا هایش که  از سیاست دست کشیده و از مبارزات و اشتباهاتش در عرصه سیاست پشیمان است و میدان سیاست را  برای جوانان رها می کند، در خفا با وجود کبر سن دست از راه یابی به کانون قدرت مافیایی کرزی بر نداشت. وی با استفاده از کارت پشتونولی و ترایبالیسم که تجارب زیاد در زمینه دارد وارد دستگاه قدرت کرزی- امریکاییها شد. وی در حال حاضر ظاهراً بحیث مامور یونیما ایفای وظیفه می کند، اما در عمل یکی از طراحان اصلی سیاست سازی های ترایبالیسم در دستگاه کرزی به حساب می آید. چنانچه وی مدعی است که خدمتی به قبایل لر و بر پشتون نموده است، همه وی را بحیث « لایق بابا» یاد می کنند.
لایق درین اواخر حتا مرده های حزب دموکراتیک خلق افغانستان مثل  فقید ببرک کارمل را که زمانی بحیث رهبرش بود آرام نگذاشت و از هیچ نوع تهمت ناروا بر وی دریغ نورزید.
 
لایق چرا برای روسها گریه کرد؟

شاید روسها فکر میکنند از روابط گذشته شان با سلیمان لایق بحیث یکی از رهبران سابق حزب وطن در حکومت داکتر نجیب الله سود برده و از طریق وی با کرزی و با سازمانهای چپ روابط برقرار کنند. این در حالیست که لایق نه در گذشته به چپ معتقد بود و نه حالا به کدام راه و روش عقیده دارد.  زندگی سیاسی وی نشان داد که وی صرف به قدرت و نفاق افگنی بسیار عقیده دارد.
در سالهای اخیر لایق  تماس با امریکاییها برقرار نمود.  زمانیکه  وی با امریکا ییها در تماس است خود را امریکایی پرست معرفی می نماید. اما در کنفرانس مسکو وی نه تنها خود را یکی از هواخواهان دیرنه روسها معرفی نمود و حتا در پیش چشم کمره تلویزیون ها گریه نموده و از روسها گله کرد که افغانستان را بعد از خروج قوت های شوروی از افغانستان در آتش و خون رها کردند. وی هم چنان از روسها خواست که میدان را برای کشور های غربی در افغانستان رها نه نمایند و اشتباه گذشته شانرا تکرار نکنند.
سلیمان لایق در هنر مکارگی آنقدر مهارت دارد که با مظلوم نمایی و اشک ریزی برخی روسهای خوش باور را  تشویق نمود که هر چه زود تر در بازی کنونی با غرب رقابت کنند و از کاندید مناسب حمایت کنند.
یکی از افغانستان شناسان روسی در حضور بنده از سلیمان لایق در هوتل سپوتنیک جای اقامتگاه مهمانان هیئت افغانستان چنین پرسید:" لایق صاحب شما برای امریکایی ها کار می کنید و لی از ما دعوت می کنید که به شما کمک کنیم. شما بلاخره یکی از رهبران شناخته شده حزب دموکراتیک خلق افغانستان بودید، چطور شما با امپریالیست های امریکایی زبان مشترک پیدا نموده اید؟"
سلیمان لایق حاضر جواب ، صراحت گو و احساساتی بدون درنگ در جواب گفت": بخدا سوگند که من روسها را از ته دل دوست دارم ولی برای امریکاییها از روی مجبوریت کار میکنم؛ زیرا شما ما را رها نمودید. ما راه دیگری نداریم".
سلیمان لایق با استفاده از فرصت تلاش نمود که با مراجع مختلف قدرت در روسیه ارتباط  برقرار کند. هم چنان یک تعداد هواداران وی در تلاش شدند که یک محفل مشاعره را برای وی براه به اندازند . اما اشعار سلیمان لایق از مدتها بی مقدار شده است و کمتر کسی امروز به اشعار وی دلچسپی  دارد. لایق به جز از بازی با کارت ترایبالیسم دیگر هیچ انگیزۀ برای جلب اعتماد ندارد. وی از لحاظ سیاسی بی حد بد نام و اعتبار باخته در میان بسیاری اعضای حزب شده است. اما سلیمان لایق در شارلتان بازی و فریب استاد بی همتا در میان سیاسیون افغانستان است. برخی ها وی را شیاد حزب پرچم می نامند. این در حالیست که با ورود وی در مسکو مخالفین  وی را"لوی منافق" نامیدند که با خود نفاق و بحران به مسکو آورده است.
 
 لایق در مسکو نه تنها با مخالفت برخی طرفداران ببرک کارمل مواجه شد، بلکه هواخوان نجیب الله و بسیاری خلقی ها نیز از وی استقبال نه نمودند. اما وی توسط برخی افراطیون  بد شهرت نظیر آتشه فرهنگی مسکو که از حمایت تنی، هیوادمل و عبد الکریم خرم وزیر اطلاعات و فرهنگ بر خور دار است، استقبال شد و برای وی محفل مشاعره برپا نمود.
واقعیت اینست که  سلیمان لایق مثل گلبدین حکمتیار که پایش در هر جا برسد به جز از تنش، بحران و نفاق افگنی  خیر نخواهد رساند. کرزی و تیم فاسد وی  فکر می کنند از تخصص ترایبالیسم سلیمان لایق به نفع شان سود  خواهند برد.