گردهمآئی بدخشانیان مقیم بریتانیا
بروزیکشنبه 2 حمل 88 مطابق 22 مارچ 2009 محفل بزرگی باشتراک حدود 150تَن بدخشانیان مقیم بریتانیا بشمول زنان وکودکان درشهر کاونتری بخاطر ایجاد "انجمن بدخشان" برگزارشد. درمحفل یکتعداد دوستداران بدخشان نیزدعوت شده بودند.
درشروع محفل، محترم کریم الله کوهیارمهمانان را خوش آمدید! و نو روز مبارکباد! گفته واجندای جلسه را خدمت حاضرین قرائت نمود. بعدا از یکتعداد بزرگان محفل (محترم واحدجان، محترم جنرال حسن شاه فروغ، محترم دکتورلعل زاد، محترم انجنیراسکندری، محترم دکتور همایون فروغ ومحترمه نسرین صدیقی) دعوت بعمل آورد تا درهیئت رئیسه قرارگرفته وازمحترمه نسرین صدیقی خواهش نمود تا گردانندگی جلسه را بدوش گیرند.
محفل با تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید توسط محترم خدابخش آغاز گردید و بعدا محترمه نسرین صدیقی با خوانش اشعارزیبای بهاری و تاریخچۀ نوروز، مهمانان را خوش آمدید وشادباش گفت.
سپس محترم اسکندری، محترم واحد جان ومحترم همایون فروغ درمورد ایجاد انجمن، ضرورت، اهمیت ونقش آن بخصوص درآشنائی وتربیۀ جوانان خارج از کشوربا فرهنگ وافتخارات سرزمین نیاکان ایشان در شرایط موجود و جستجوی زمینه ها و امکانات کمک به نیازمندان بدخشان بخصوص کودکان و جوانان آن دیار روشنی انداختند.
بعدا مطابق آجندا نوبت به قرائت پیامهای دوستان که از کشورهای مختلف بمناسبت تشکیل انجمن رسیده بود، رسید.
پیام محترمه فوزیه کوفی توسط محترمه انجنیر پروین فطرتی- اسکندری قرائت گردید ولی بنا بر ضیقی وقت رئیس جلسه صرف ازوصول پیامها از جانب محترم دکتورشهرانی، ، محترمه سلیمه جلیلی، محترم بیژنپور، محترم خالد کوشانی و محترم اخگر ارسال شده بود ، نام برد که امید واریم بتوانیم این پیامها را از طریق وسایل اطلاعات جمعی به نشر و به اطلاع دوستان برسانیم.
پس از آن، محترم دکتورلعل زاد مسودۀ برنامه وساختار"انجمن بدخشان" را قرائت نموده وخواستارنظریات و پیشنهادات حاضرین محفل گردید. حاضرین محفل فیصله نمودند تا یکتعداد افراد صاحبنظر منحیث "کمیتۀ تدارک" تشکیل گردیده، مسودۀ دست داشته را با درنظرداشت نظریات و پیشنهادات سایرهموطنان( بشمول تایید یا تعدیل نام انجمن) تکمیل و به جلسۀ آینده جهت منظوری ارائه فرمایند.
این مسئله رانیز باید گفت که مصارف این گردهمآیی را محترم دکتور همایون فروغ یکتن از تاجران ملی و وطندوست بدخشان پرداخته بودند.
پس ازصرف طعام، ارائه کنسرت با شکوهی با آوازخوانی محترم حلیم کبیری ومحترم آرش فروغ برشادمانی و زیبایی این این جمع آمد دوستانه افزود ومحفل بساعت 12 شب با شادی وسرور همه حاضرین بخصوص جوانان وکودکان پایان یافت.
یادداشت:
دوستان میتوانند پیامها و نظریات خویش را عنوانی انجمن به آدرس ایمیلی ذیل بفرستند:
*******************
دوستان عزیز
بدخشیهای عالیقدردربریتانیای کبیر!
سلام برهمه ی شما
بنام خداوند جان وخرد
ضمن عرض تبریکات و تهنیتهای جشن باستانی نوروز، سال نو 1388 هجری شمسی وآغاز فصل بهار، آرزومند سلامتی شما واعضای خانواده های معظم و محترم شما هستیم. همیشه سرفرازباشید. اخیرا ازطریق دوستان باخبر شدیم که، بخشی از مهاجران بدخشانی دربریتا نیای کبیر، برنامه یی را رویدست گرفته اند که بموجب آن اجتماعات بزرگی برای تفاهم و همدلی بیشتر میان خودشان، برگزار نمایند.
این امر مارا وا میداردکه، برنامه های همکاری و ارتباطات خویش را بیشتر توسعه ببخشیم و از همت شما هموطنان و همولایتیهای عزیز بصورت مناسبتری قدر شناسی کنیم. من وهمه دوستان همکارم درکابل وبدخشان، تلاش داریم بدخشان را ازعقب ماندگی، محرومیت و روستایی بودن که محصول دوران بعدالتی نظامهای سیاسی در افغانستان پیش از امروز است؛ با ایجاد یک جنبش سیاسی – اجتماعی بیدار و پایدار برهانیم.
خوشبختانه جوانان بدخشان در پایتخت مملکت، خیلی پررنگ و فعال هستند. نمایندگان بدخشان در پارلمان دارای نقش نسبتا مناسبی می باشند و روشنفکران و فعالان سیاسی ما در سراسر کشور با حضور جدی عمل میکنند. اما اینها برای برنامه آبادسازی و عمران بدخشان کافی نیستند. آبادی بدخشانی که هنوز چهره ی روستایی دارد و در یکصدسال اخیر حتی یک سالن صدنفری نیزمالک نشده است، کار سهلی نیست. اما مشارکت شما و اقداماتیکه امروز ازسوی شماروبراه گردیده است، مارابه اهداف و آرزوهای نیک انسانی برای بدخشانیان باور مند میسازد.
من ازنام نماینده ی مردم بدخشان بیشترین سعی خویشرا درراه پیدانمودن امکانات برای حمایت پروژه های انکشافی و عمرانی ولایت خویش اختصاص داده ام. نمایندگان دیگر نیز درهمین زمینه ها دست بکارهستند و امیدوارم، تلاش همه ی ما در ذیل حمایت و پشتبانی شما و تمام شهروندان حوزه بدخشان، به تحقق برسد و سیمای بدخشان سنتی و کهن، دست کم درامور انکشاف اقتصادی و فرهنگی دگرگون شود.
ما بسیار سعادتمند خواهیم بود اگر بتوانیم نمونه ی کار و غیرت شمارا در همه کشورهای خارجی در میان مهاجران افغانستان و داخل مملکت تعمیم ببخشیم. فراموش نکنیم که مردم بدخشان بدلیل فرزانگی و هوشمندی خاص خویش، بسیار پراکنده و بی اتفاق هم نیستند. بلند اقبالی ماست که روشنفکران و فعالان سیاسی و آزادیخواه ما برای سراسرافغانستان باوسعت نظروتلاش گسترده در برابر بحران امنیت، فساد اداری، تحکیم آزادی و ارزشهای بیشتر مبارزه میکنند. آرزوی آباد سازی بدخشان بمعنی آباد گرداندن افغانستان هم میباشد.
بنابرین پس از ابراز تشکر واظهار امتنان فراوان نسبت به این اقدام بموقع و انسانی شما، با توجه به ماهیت مردم خواهی و گرایش شهروندی در میان همه بدخشانیان، موارد ذیل را احتراما پیشنهاد مینمایم:
1- اتحادیه و یا انجمن حمایت از بدخشان در سطح خارج از کشور(انگلستان) باید تدابیر خودرا بر مبنای حقیقت و عینیت قابل عمل استوار بگردانند.
2- لطفا اگرممکن ومیسر باشد، نماینده انجمن خویش را در کابل و بدخشان معرفی بفرمایید تا درزمینه های ویژه با ایشان تفاهم شود و اقدامات ما نیز با تدابیر شما سنخیت پیدا نماید.
3- ایجاد یک مرکزفرهنگی مناسب درلندن، که درصلاحیت و توانایی همدیاران خوب وعالیقدرماباشد، زمینه ی پیوند و ارتباط موثر بدخشانیان در بریتانیا را با بدخشان و بدخشانیان سراسر کشورتامین خواهد نمود. پس برای ایجاد یک چنین مرکزی اهتمام گردد.
4- توجه داشته باشیدکه بیشترین استبداد علیه زنان افغانستان درخیلی از مناطق عقب مانده؛ منجمله دربدخشان انجام میگردد. سنگسار آمنه در دوران دولت دموکراسی، درولایت ما صورت گرفت. این امر وضاحت دارد و باید برنامه های شما در این زمینه ها فراهم و دقیق باشد.
5- لطفا پس از ایجاد این انجمن، کمیته یی را دایر کنید که بتواند ارتباط شمارا با محافل و اجتماعات بدخشان و بدخشانیان در داخل کشور تامین نماید. از نظر ما بهترین روش دراین زمینه تداوم ارتباط و تحکیم مناسبات است.
با تجدید پیمان همکاری و یاری خویش با شما و با عرض تهنیت روزهای نوروزی و سال نو 1388 خورشیدی، چشم براه دست آورد های مهمی ازاین همایش ویژه هستیم. شاد و موفق باشید
خواهر شما فوزیه کوفی
نماینده مردم بدخشان در پارلمان
مورخ اول حمل 1388 هش کابل
*************************
بنام خداوند
پیام بنام بدخشان از عنایت الله شهرانی
تمنای لب لعلی که خونش را بجوش آورد
که آب لعل از سرچشمه می جوشد بدخشانرا
((رونقی))
تاریخ بدخشان کهن ، و تمدن آن قدیم است. پروفیسور علمی دردانشگاه کابل سی و شش سال پیش به این نگارنده گفت که پژوهشگران خارجی به اثر کاوش ها، یافتندکه درمیان ((کر)) های (مغاره) بدخشان تمدن پنجاه هزارساله پیداشده است.
بدخشان ازبسکه ازنگاه های مختلف قدامت تاریخی وارزش محیطی داشت، آنرا اقلیم پنجم شمرده اند.
یکی از راه های صعب العبور راه ابریشم ازطریق بدخشان بود. بازار جوزون از بازارهای قدیمۀ آسیای مرکزی محسوب میگردد، که مواد هندوچین و یونان ومصر درآن گنج خانۀ پربرکت پیدا میشد.
اداره و حکومتداری درملک بدخشان از زمانه های بسیارقدیم وجود داشت. در زمان اقامت و حیات حکیم ناصر خسرو در درۀ یمگان، ملک شاه جهان، پادشاه محلی بدخشان بود. در بارۀ سامانیان، غزنویان، تیموریان، بابریان وبعدها بدوره های حکومات محلی به ارتباط خطۀ باستانی بدخشان توضیحات زیاد آورده شده است. شغنانیان و واخانیان با جمعی از مردمان میان بهارک و اشکاشم جمله از تاجیکان سه هزارسال پیش بدخشان هستند.
درپیداوار و معادن، بدخشان غنامند است. لعل و لاجورد آن شهرۀ جهانی داشته، میوه های محیط بدخشان درجهان کم نظیراند. همچنانکه بدخشانی ها در زیبایی و داشتن سیمای جذاب شهرت دارند:
هرکس که بدید آب و رنگش دانست که گوهر بدخشی است
(ملاشاه بدخشی)
جرم نگین بدخشان است و کشم، درائیم، ارگو، بهارک ، شهر بزرگ ، خاش ، زیباک ، شیوه ، قاضده، راغ ، خواهان، درواز ، شغنان ، اشکاشم ، واخان ، پامیر ، سنگلیچ ، زردیو، یمگان ، انجمن ، فیض آباد، یفتل ، چته ، وردوج و مناطق دیگر از نگاه امتیازات بمقام بلند و مردم آندیار از نگاه معنویات در عالم بالا قرار دارند. ارواح شاد داکتر جاوید میفرمود که مازندرانی را که حکیم ناصرخسرو ذکر کرده در بدخشان است.
تورک های بدخشان را با تاجیکانش و اسمعیلیه هایش را با سنی هایش یکی آفریدند. قدرت دماغی و آزادمنشی فطری بدخشانیان را خداوند خاص آفریده، شعر و شاعری از عنعنات و فرهنگ دیرینۀ مردم کوهساران بدخشان است.
کتاب ها در بارۀ بدخشان کمترتآلیف شده و جملۀ آنهارا این نگارنده دریکی از تالیفات خویش گنجانیده ام، مطالعات عمیق علمی هنوز در بدخشان صورت نگرفته است. چه ظلمی بزرگی از جبر تاریخ بودکه بدخشان مکمل را دو شیطان بدطینت شرق و غرب دو حصه ساختند.
من بدخشانی الاصل و زادگاه ام آن محل مقدس است، در طول حیات به شرق و غرب جهان سیاحت کرده و مخلوقات زیاد را با محیط های زیبا مکرراَ دیده ام، هیچ مکانی را زیباتر از بدخشان جنت نشان ندیده ام. ازآن است که عشق دلم ازبدخشان دوری نجسته و همواره بانام بدخشان زیسته ام.
برای اینکه دوری فزیکی خودرا تلافی کرده و عشق نهانی ام را به بدخشان ظاهر کرده باشم، خدمات ذیل را به مردم و سرزمین و کوهساران زیبای بدخشان انجام داده ام که خداوند کریم ادای دین بدخشان و زادگاهم را بدرگاه اش بپذیرد.
1) ملک های کهسار(فلک ها، دوبیتی ها، ترانه ها وسروده ها) درچهارفصل، چاپ درمجلۀ آریانا- کابل.
2) دوبیتی های تاجیکی(سروده های از بدخشان) چاپ ازطریق سفارت ایران دراسلام آباد، وتجدیدآن آمادۀ چاپ.
3) شرح حال و اشعار مرحومه مخفی بدخشی- تعلیق و تحشیه- نوشتۀ غلام حبیب نوابی، به خطاطی استاد وزیراخی کرخی، چاپ دردهلی.
4) ترتیب دیوان وشجرۀ مکمل شاه بیگم مخفی بدخشانی، آمادۀ چاپ.
5) شرح حال زمان الدین عدیم شغنانی با نمونه های کلام او، چاپ در کانادا به خطاطی استاد اخی کرخی هروی.
6) یمگان (مزار ناصرخسرو و معرفی بدخشان) تعلیق و تحشیه به نوشتۀ استاد خلیلی، چاپ از طریق یونیورسیتی دهلی در هندوستان.
7) مشاهیر بدخشان ، ناتکمیل.
8) ضرب المثل های دری افغانستان، چاپ ششم در ایران و چاپ هفتم در پشاور که اکثر ضرب المثل های تاجیکی بدخشان در آن شامل است.
9) فرهنگ عامیانۀ تاجیکی بدخشان، چاپ در پشاور.
10) گور اوغلی به ترتیب و روش تاجیکی بدخشان، چاپ در مجله های فولکلور ونشرات دیگر، یک کتاب ضخیم.
11) نوازندگان و بزمیان بدخشان(فصلی درقسمت موسیقی نوازان بدخشان) در کتاب ((موسیقی در افغانستان))، تالیف نگارنده.
12) همکاری با دانشمند و محقق امریکایی لورین سکاتا، درخصوص موسیقی در بدخشان، چاپ در امریکا.
13) شاه محمد ولی خان دروازی، چاپ در پشاور.
14) الف: زندگینامۀ شاه عبدالله بدخشی، ب: حکیم ناصرخسرو از دیدگاه بدخشانیان ، ج: میرهای بدخشان، د: مرحوم استاد جمشیدشعله، ه: محمدابراهیم عفیفی ، و: استاد محمدهاشم واسوخت، چاپ شده و ....
15) معرفی بزرگان بدخشان، مردم بدخشان و محیط بدخشان وغیره، تقاریظ به دیوان های شعرا چون استاد عبدالحی آرین پور، محمداسماعیل خراسانپور وغیره.
با تشکر فراوان از برپاکنندگان مجلس در بارۀ بدخشان. به امید سعادت همه بخصوص بدخشانی ها وبه امید دوری جستن از تعصبات زبانی، سمتی که اساس ندارد و میان تهی و دور از افکار و فلسفۀ واقعی اصل بشریت است. با احترام
عنایت الله شهرانی
*************************
پیام همنوایی
تهنیت به همه بدخشانیان
همدیاران ارجمند درخارج کشور!
بادرودهای گرم نوروزی وبا آرزوهای نیک پیروزی
بدخشانیان نیکوکار ونیک اندیش! درودبرشما
نخست نوروز دلفروز برشماو همه کسان خانواده های شما فرخنده باشد.
دراین روزهای پسین آگاه شده ایم که شمایاران ویاری گران دیگران، در پی پیداکردن راههایی هستیدکه بتواند اهداف و آیین دلنشین انسان یاری را بیشترینه برگزیند. آبادانی پسماندگی های بدخشان؛ هرچند که ازنخستین کار و باید های یک دولت پیشرو و مردم باوراست، اما چشمداشت ازنظامهای سیاسی امروزهمانند دیروز دراین زمینه راهی را بکناری نمی رساند.
آه جانکاه غمهای مردم بینوای مابابرچیده شدن دامن آخرین پادشاهان خودگردان و بزرگ مردان بدخشانزمین و تخارستان درسالهای 1880 میلادی،فراهم شد. بهمین باور بدخشان هرچند که در چهارسوی سود مندی جابجاست، مگر غیراز سرگذشت دشوار و سرنوشت ناپایدار، درسده ها و سالهای دیر و دور، چیزی بدستش نیامده است.
آفرین باد شمارا که برای پشتبانی انسان و دستگیری دیگران گرد آمده اید، ودرپی آن هستید تا انجمنی را پایه گذاری نماییدکه برای همه مردم دربند نگه داشته شده افغانستان آرزوی سرفرازی میکند و برای بدخشانیان دورمانده ازگشایش وگستردگی، اندیشه پیش می کشید. همراهی و همنوایی دارد.
بیاپیش و بد کیش را می شکن چو نیکان ره ورسم نو پی فگن
رنجهای تاریخی دیار نازنین مااگرچه برگردهء هرباشنده ی بدخشانزمین سنگینی میکنند،اما همت بلند شما دلاوران و دست بکار شدن هایتان ازاین گونه که آغاز نموده اید، دشواریها و پیش آمدهارا تحمل پذیر میسازد. شما نه اینکه انجمن می آفرینید، این روش نیکو میتواند بدخشان آفریدن دانسته شود.
ماشمارا تنها نمی گذاریم، این پیشگامی وآیین نیکنامی که شما در پیش نهاده اید، ارزش بزرگی دارد و پاسداری ارزشها از اهم ومهم کار هر شهروند میهن دوست و باور مند و انساندو ست است. دیروز و فردا دیر ودور اند، امروز تنها زمانی است که دردسترس ماست، پس برای بهره داشتن از زمان، بکارها بپردازیم.
من و شماری از ما؛ دراندوه آن نیستیم که فردا چگونه پیشواز میشود، اما همیشه در اندیشه ی این هستیم که امروز را چسان تافردا برسانیم. گذشته وفردا در فلسفه زمان نمی گنجند، تنها امروز وهمین دم باور شدنی اند. پس یکی از باید های نخست انجمن بدخشانیان یا همین گردآمد تان( باهر نام دیگری! ) دانستن اهمیت نیروی زمان در زیستن برروی زمین است.
بدخشان را درخشان میتوان کرد
درخشان زین بدخشان میتوان کرد
چو دیروزینه ها خوارش نمودند.
دگر گونش ، دگرسان میتوان کرد
فلک همواره درکام کسی نیست
تو خودرا کی فلکبان میتوان کرد
بیا تا خویش را سرور بسازیم
که با سر فکر دامان میتوان کرد
نگوییم از برای این و آن حرف
چو این را همدم آن میتوان کرد
جهانداری ازاین سامان برامد
جهانبانی بدینسان میتوان کرد
زمان بی آدم از باور بدور است
ازاین، باور به انسان میتوان کرد
بسا فرخنده نامت ای بدخشان
ز نامت رنج آسان میتوان کرد
همی پاینده باشی روزگاران
و یادت روزگاران میتوان کرد
باردیگر، همنوایی خودرا با شما ابراز میداریم، آرزومند هستیم، پیشگامی شما درراه بهسازی و شکوفایی بدخشان واندیشه باهمی بدخشانیان کار آمد باشد. بگذار روزگار دست توانای شما یاری گران و غمخواران دیار نازنین مان بدخشان را نیروی باز آفرینی دهد و خواستنیها در طبق مراد مهیا شوند. با درود های نوروزی
یارشما بیژنپور
اول حمل 1388 خورشیدی
*************************
سلام و ادای احترام به همدیاران و همشهریان بدخشان عزیزم
وقتی خواستم به صفحات انترنیتی داخل شوم نمیدانم چرا ناخودآگاه در صفحه جستجو گوگل نام بدخشان را نوشتم .گویی آن دیار نازنیینم را که با رشته های جانم گره خورده است نمیتوانم یک لحظه هم از یاد ببرم دستانم هم نا خودآگاه به نوشتن نام اوروی صفحه هارقم میزند و به جستجو کسب اطلاعات در مورد آن سرزمین هنرپرور فقیرانه هستم گرچه مدت هاست بدخشان عزیز را زیارت نکرده ام ولی هر لحظه آنجا هستم .
بدین ترتیب پیام از همشهریان بدخشانی را در یکی از صفحات خواندم .
بسیار حرکت عالی و قابل احترام است اگراین حرکت و اقدام دریک پلان منظم و متحدانه و همنظر با همه کسانی که در این فعالیت سهم میگیرند تعقیب گردد بسیار نتیجه خوب خواهد داد .
گرچه از جزییات و چگونگی برنامه شما آگاهی درست ندارم ولی من به صفت فرزند اصیل و پرورش یافته آن سرزمین زیبا هرگونه اقدام که به صلاح آن دیار همیشه فراموش شده باشد با شما همنظر خواهم بود. به امید موفقیت های بیشتر تان
داکتر جلیله سلیمی
سویدن
*************************
همشهریان گرامی ومحترم!
سلام وتمنیات نیک مراپذیراشوید.
من ازین خبرخیلی مسرورشدم وسعادت وموفقیت مزیدتان را ازخداوندخواهانم.
اولامن تاجائیکه دیدم مهاحرین بدخشی درجهان خصوصاغرب کمترین مردم افغانستان اندودرعین حال پراگنده ترین ، بدخشی هانه تنهادرخارج بلکه درکابل وافغانستان وحتی بدخشان ازتجمع وجرگه وتفاهم وهمدلی بیگانه اندوازهم فرارمیکنندوانفردای تصمیم میگیرندوانفرادی عمل میکنندچی درعرصه فرهنگی وسیاسی وچی دراموراجتماعی چون ازتبیله های تنگ وتاریک ایدیالوژیکی برأمده نمیتوانندحالانکه مردم دیگرولایات ازین مرحله عبورکرده اندبه همین خاطراست که همیشه ناکام اندوضعیف درحالیکه علاوه برتأکیداسلام که میفرماید: کم من مئة فئة قلیلة غلبت فئة کثیرة بإذن الله ، دانشمندی میگوید: یک گروه کوچک سازمانیافته میتواندتوده های عظیم پراگنده رارهبری واداره کند، علت شکست وعقبماندگی مردم بدخشان تفرقه وانزواطلبی أنهاست بنابرین نشست شمایک ابتکارخیلی ارزشتمندوسرنوشت سازاست وامیدوارم بتواندسرأغارکارهای اساسی دربدخشان شودبدین معناکه وقتی ماهمه نخبه های بدخشان یک مشت شویم فریادمابازتاب وسیع خواهدیافت ونظرماراخداوندگارقدرت درکابل وبدخشان خواهندشنید.من بحیث یک نویسنده که همیشه باسامی مستعاردرتارنماهای مختلف مضامین سیاسی مینویسم همبستگی خودراباشما اعلان میکنم ودرحدتوان درکنارشماخواهم ماند.
امیدوارم نامه سرگشاده ای برئیس جمهورافغانستان راجع به مشکلات وعدم توجه به بدخشان نوشته وازجمله اعمارأرامگاه ناصرخسرو، دروازی شهید، باعث شهیدوبدخشی شهیدرامطرح سازیدهیچ کاری دربدخشان نکرده اندچون کسی نداشته بامراجع ذیربط خارجی تماس گرفته وتوجه أنهاراجلب کند.
اگرسایتی بنام بدخشان شماطرح کرده بتوانیدمیتواندپل ارتباط میان بدخشی هادرسراسرجهان شودکاشکه میتوانستم درین نشست وجشن مشارکت ورزم موفقیت شماراباردیگروبرای همیش خواهانم . هرروزتان نوروزونوروزتان پییروزیاهو
برادرشماحاجی اخگر
برگرفته ازفراترازمرزها